http://www.otomobul.com/

Takip ediliyorsunuz! Aldığınız kredileri zamanında ödemiyor ya da eksik ödüyorsanız bir kere daha düşünün!

Son günlerde özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nden kaynaklanan finansal bir dalgalanma ile karşı karşıyayız. Burada alınan mortgage kredilerinin geri ödemesinde sıkıntılar baş gösterince finansal piyasalar da sıkıntıya girdi. Bu dalgalanma esnasında birçok kişi de yeni yeni kavramlar öğrenmeye başladı. Özellikle kredi müşterilerinin ‘prime', ‘subprime' diye ikiye ayrılması en çok ilgi çeken konuydu. Amerika'da ‘prime' müşteriler yeterli gelire ve iyi kredi siciline sahip kişiler olarak tanımlanırken ‘subprime' müşteriler düşük gelir gruplarına ait kredi kullanıcılarından oluşuyor. ‘Subprime' müşterilerin kredi sicilleri pek parlak olmadığı için hem daha yüksek faiz ödüyorlar hem de daha az miktarda kredi alabiliyorlar. Dolayısıyla ‘subprime' müşterilere açılan kredi hem daha risklidir hem de geri ödenmeme ihtimali prime müşterilere göre daha yüksektir.
Amerika'da böyle bir sistem uygulanırken ülkemizde kredi verilirken nasıl bir sistem izleniyor diye düşünebilirsiniz. Özellikle bankaların kredi satmak için tüketicilerin peşinden koştuğu bugünlerde kurallar nasıl işliyor acaba?
Özellikle bankaya kredi almaya gidip de bankanın kapısından eli boş dönenleri görmüşsünüzdür. "Herkes kredi alıyor bize gelince vermiyorlar" serzenişlerine de kulak misafiri olmuşsunuzdur. Peki, bazı insanlar gelirlerini belgelediği halde neden kredi alamamaktadır? Sebep basit aslında; yapılan kredi istihbaratında geçmişte alınan kredilerin geri ödemesinde ve bazı bankacılık işlemlerinde bankalar ile sorunlar yaşandığı tespit edilmiştir ve kredi verilmesi uygun görülmemiştir.
Sorunlu müşteriler nasıl takip ediliyor?
Ne yazık ki Türkiye'de belirli kurallara bağlı standart bir kredi notu sistemi bulunmuyor. Bunun yerine bankalar kendi istihbaratını kendi yapıyor. Müşterinin banka veritabanındaki ödeme performansı değerlendirmesini yaparak, müşteri beyanına dayalı başvuru skoru üreterek, TCMB negatif kayıtlar veritabanında sorgulama yaparak, kurumun kendi istihbarat kaynaklarını kullanarak müşteriye kredi verilip verilmemesine karar verilmektedir. Fakat izlenen bu yol ne bankanın kendi müşterilerinin, ne de kredi başvurusunda bulunan herhangi bir tüketicinin risk seviyesini belirlemek için yeterli değildir.

Türkiye'de bu hizmeti daha geniş olarak Kredi Kayıt Bürosu (KKB) vermektedir. Kredi Kayıt Bürosu; üye kuruluşların müşterilerinin risk durumlarının izlenmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve müşteri hizmetlerinin yerine getirilmesi nedeniyle yapılacak bilgi ve belge alışverişini sağlamak üzere anonim şirket şeklinde kurulmuş bir destek hizmet kuruluşu olup; üye olan kuruluşların müşterilerine ait kredi bilgilerini birbirleriyle paylaşmasına yardımcı olmaktadır. KKB üyelerine; başvuru sahibinin kaç adet açık kredi hesabı olduğunu ve geçen 5 yıl içinde kaç adet kredi hesabı kullandığını ve bu hesaplara ait tüm detayları, başvuru sahibinin geçmişte kullandığı ve/veya açık konumdaki kredi hesaplarına yönelik ödeme performansını, mevcut müşterinize yeni bir kredi limiti tahsis ederken başvuru sahibinin o gün itibariyle taşıdığı toplam kredi riskini, başvuru sahibinin taşımakta olduğu kefalet riskini, başvuru sahibinin kefil olarak gösterdiği kişinin taşıdığı toplam kredi riskini ve ödeme performansını gösteren verileri sunmaktadır. KKB A.Ş. üyesi olan bir kurum, tüm bu bilgilere ulaşmak ve karar aşamasında daha güvenilir bir risk analizi yapabilmek için Kredi Referans Sistemi' ni (KRS)' nden yararlanmaktadır.
Risk değerlendirmesi nasıl yapılıyor?• KKB Üyeleri, geçmiş 5 yıla kadar bünyelerinde mevcut açık ve kapalı tüm bireysel kredi hesap bilgilerini, kredibilitesinin ölçümüne yardımcı olmak amacıyla birbirleriyle paylaşırlar. Bu paylaşımda tüm bilgiler detaylı olarak (Ödemede gecikmeler veya ödeme yapılmayan süreler, hesabın idari takibe alınıp alınmadığı vb.) yer almaktadır.
• KKB Üyesi, KRS'de yapacağı bir sorgulama ile limit artırımını yapacağı müşterisinin o an itibariyle taşıdığı toplam kredi riskini belirleyebilmektedir.
• Kredi Referans Sistemi'nde paylaşıma sunulan bir kredi hesap bilgisi, kişinin aynı zamanda başka birisine kefil olup olmadığı bilgisini de içermektedir. Böylece sadece kredi riski değil kefalet riski de ölçülebilmektedir.
• KKB Üyesi kurum, KRS'de gerçekleştireceği bir sorgulama işlemi ile sadece başvuruda bulunan tüketicinin toplam kredi riskini ve ödeme performansını değil, başvuru sahibinin kefil olarak gösterdiği kişilerin toplam kredi risklerini de ölçebilmektedir.
• KKB Üyesi kurum, başvuru sahibinin yaptığı kredi talebi ile bir başka kurumdan almış olduğu kredi hesabına ait borcunu kapamak amacında olup olamadığını da tespit edebilmektedir.
SİSTEM ABD'DE NASIL İŞLİYOR?
Hatırlanacağı üzere ABD'de, tüketici kredileri ekonominin temel göstergelerinden biri ve bizim ekonomi uzmanları bile bu göstergelere bakarak yatırım kararlarını veriyorlar. ABD'de her tüketicinin belirli kriterlere göre belirlenmiş bir kredi notu var; bu nota FICO Score (FICO notu) deniyor. FICO notu; Experian, TransUnion, Equifax adlı üç kredi bürosu tarafından tüketiciler hakkında tutulan bilgilere ve bu tüketicilerin kredi riskindeki değişmelere göre belirleniyor.

FICO Score (FICO notu) nasıl çalışıyor?
Bilindiği üzere kredi veren banka ve diğer finans kuruluşları borç verdikleri tüketicinin risk seviyesini öğrenmek isterler. Bu noktada devreye giren FICO notu tüm kredi verenlerin ortak bir havuzdan tüketicilerin kredi riskini toplu olarak görmesine yardımcı olur. Dolayısıyla FICO notu tüketicilerin hangi miktarda ve hangi faiz oranından kredi alabileceğini tespit eden yegâne kıstas olmaktadır. Buna göre FICO notu yükseldikçe tüketicinin alacağı kredi için ödeyeceği faiz oranı düşerken FICO notu düştükçe alacağı kredi için ödeyeceği faiz oranı yükselmektedir. Ağustos ayına ait verilere göre hesaplanmış örnek tabloda da görüldüğü gibi 36 ay vadeli 30.000 $ otomobil kredisi kullanımında en yüksek not ile en düşük not arasında aylık 110 $ ve toplamda da 3.960 $ fark bulunmaktadır. Tabii daha uzun vadede ve daha yüksek miktarda kredi kullanımında bu fark daha da açılmaktadır İşte bu yüzden ABD'de kredi kullanıcıları FICO notuna çok fazla önem vermekte ve kredi sicillerini temiz tutmaya özen göstermektedir.

FICO Score
FICO SCORE Faiz Oranı Aylık Taksit
720-850 %7,2 929$
690-719 %8.1 941$
660-689 %.9.6 962$
620-659 %11 982$
590-619 %14.3 1.030$
500-589 %14.9 1.039$
*Otomobil Kredisi Miktarı :30.000 $
Vade 36 ay

Türkiye'de de sistem yavaş yavaş oturuyor
KKB ile başlayan ve uzun süredir devam eden bireysel kredilerde kurallara bağlı bir puan sistemi getirilmesi yönünde önemli adımlar atılmaktadır. Batık kredilerin oluşmaması ve tüketicilerin mağdur edilmemesi için böyle bir sistem kesinlikle şarttır.
Daha şeffaf ve kriterleri tam olarak belirlenmiş kamuya açık bir kredi notu sistemi hem tüketicilerin daha da bilinçlenmesini hem de bankaların zarar görmemesini sağlayacaktır. Böylece tüketiciler de ABD'deki gibi kredi geri ödemelerinde daha bilinçli davranacaklar ve oradaki gibi faiz oranı ve vade avantajlarını takip edeceklerdir.
Puanlama sistemin zamanla Türkiye'de de oturması bekleniyor. Bu yüzden tüketicilerin kredi ödemelerini zamanında yapması, kredi kartlarını sorunsuz bir şekilde kullanmaya özen göstermeleri ileride kendilerine büyük avantajlar sağlayacaktır. Siz de bir gün taşıt kredisi almak için bankaya gittiğinizde tatsız bir sürpriz ile karşılaşmak istemiyorsanız kredi siciliniz temiz tutmaya özen gösterin